คลินิก ฝังเข็ม เชียงใหม่, คลินิก ปลูกผม เชียงใหม่

หน้าแรก / Knownledge / การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ

การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ

 

ปัญหานอนไม่หลับ

การตรวจวินิจฉัยภาวะมีบุตรยากฝ่ายชายมักอาศัยการตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ (Semen Analysis) เป็นหลัก แต่การจะตรวจหาสาเหตุที่สามารถรักษาหรือแก้ไขได้ ต้องอาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตลอดจนการตรวจทางห้องปฏิบัติอื่นๆ เพื่อนำไปสู่การรักษาที่เหมาะสม

การตรวจทางห้องปฏิบัติการมีการตรวจหลายชนิดสำหรับภาวะมีบุตรยากฝ่ายชาย แต่ไม่ใช่ทุกรายต้องตรวจเหมือนกันทั้งหมด การเลือกจะตรวจอะไรบ้างขึ้นอยู่กับประวัติและการตรวจร่างกายของผู้นั้น แต่การตรวจที่จำเป็นต้องทำทุกราย คือ Semen Analysis

Semen Analysis
การเก็บน้ำอสุจิ ควรเก็บด้วยการสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง (Masturbation) ใส่ในภาชนะพลาสติกปราศจากเชื้อปากกว้างที่ห้องปฏิบัติการได้จัดเตรียมไว้ให้ โดยมีคำแนะนำในการเก็บน้ำอสุจิดังนี้

คำแนะนำในการเก็บน้ำอสุจิที่ถูกต้อง

  1. ควรงดการมีเพศสัมพันธ์รวมถึงการหลั่งอสุจิด้วยวิธีการใดๆ อย่างน้อย 2-3 วัน แต่ไม่ควรเกิน 7 วัน
  2. ล้างมือและอวัยวะเพศให้สะอาดด้วยสบู่ แล้วเช็ดให้แห้งก่อนการเก็บน้ำอสุจิ
  3. เก็บน้ำอสุจิด้วยวิธีช่วยตัวเอง (Masturbation)
  4. ระหว่างการเก็บหลีกเลี่ยงการใช้มือสัมผัสภายในภาชนะเก็บน้ำเชื้อ
  5. ห้ามเก็บโดยใช้ถุงยางอนามัย เนื่องจาก ถุงยางอนามัยมีสารหล่อลื่น ซึ่งสามารถทำให้อสุจิตายได้
  6. กรณีฝ่ายชายไม่สามารถเก็บน้ำอสุจิด้วยวิธี
    ช่วยตัวเองได้ สามารถใช้วิธีร่วมเพศกับ ภรรยาแล้วหลั่งน้ำเชื้อใส่ภาชนะที่โรงพยาบาลได้จัดเตรียมไว้ให้
  7. เก็บเชื้อใส่ภาชนะที่สะอาดและผ่านการฆ่า
    เชื้อแล้ว ซึ่งสามารถขอรับได้จาก ร.พ.เจตนิน แล้วรีบปิดฝาเพื่อนำส่งโรงพยาบาลภายใน 1 ชั่วโมง
  8. ห้ามนำน้ำเชื้ออสุจิใส่ตู้เย็นหรือแช่น้ำแข็ง
    โดยเด็ดขาด

การตรวจ Semen Analysis
     การตรวจ Semen Analysis จะแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ การตรวจด้วยตาเปล่า (Macroscopic Examination) และ การ
ตรวจภายใต้กล้องจุลทรรศน์ (Microscopic Examination) ดังนี้

ปัญหานอนไม่หลับ

การตรวจด้วยตาเปล่า (Macroscopic Examination)

1. Volume:
    น้ำอสุจิส่วนใหญ่มาจาก Seminal vesicles (65%) ต่อมลูกหมาก         (30%) และที่เหลือมาจากepididymis และ อัณฑะ (5%) ค่าปกติ
    มากกว่าหรือเท่ากับ 
1.5 มิลลิลิตร

2. pH:
    น้ำอสุจิมีความเป็นเบสอ่อนๆ มีค่าปกติมากกว่า หรือเท่ากับ 7.2

3. Viscosity:
    น้ำอสุจิที่ปกติ เมื่อหยดด้วยไปเปตต์จะยืดยาวไม่เกิน
    
2 เซนติเมตร การที่น้ำอสุจิมีความหนืดมาก จะมีผลต่อการเคลื่อนที่       ของตัวอสุจิ

4. Liquefaction:
 การละลายตัวของน้ำอสุจิจะใช้เวลาไม่เกิน 1ชั่วโมง  โดยเกิด        จากปฏิกิริยาของเอนไซม์ protein kinase ที่หลั่งจาก seminal            vesicles.

ปัญหานอนไม่หลับ

การตรวจภายใต้กล้องจุลทรรศน์ (Microscopic Examination)

1. Viability: เป็นการทดสอบความมีชีวิตของอสุจิโดยการหยดน้ำเชื้อผสมกับ 1% eosin Y และ 10% nigrosin ผลที่ได้จากการย้อม ถ้าอสุจิติดสีแดงแสดงว่าตายแล้ว ส่วนอสุจิที่ไม่ติดสี (สีขาว) แสดงว่ามีชีวิต
ค่าปกติมีเซลล์ที่มีชีวิตมากกว่าหรือเท่ากับ 58 เปอร์เซนต์

2. MAR test: เป็นการทดสอบหา antibody ต่อตัวอสุจิ ซึ่งเป็นเพียง screening test โดยหยดน้ำอสุจิ ผสมกับ Sensitized human “O” cells และ antihuman-IgG antiserum ถ้าให้ผลบวกคือ พบอสุจิที่เคลื่อนที่โดยมีเม็ดเลือดแดงติดอยู่ มากกว่า 50 เปอร์เซนต์ เราจึงนำไปทดสอบต่อ
ด้วยวิธีที่จำเพาะกว่าเพื่อยืนยันผลอีกครั้งหนึ่ง

3. WBC: เราสามารถพบเม็ดเลือดขาวได้ในน้ำ
อสุจิแต่ไม่ควรเกิน
 1 ล้านเซลล์ต่อมิลลิลิตร 
ถ้ามีเม็ดเลือดขาวมากกว่า 1 ล้านเซลล์ต่อมิลลิลิตร เป็นการบ่งบอกว่าอาจมีการติดเชื้อ

4. RBC: ค่าปกติเม็ดเลือดแดงน้อยกว่า 1 ล้านเซลล์ต่อมิลลิลิตร เม็ดเลือดแดงที่สูงกว่าปกติ ก็แสดงถึงการติดเชื้อ หรือ การบาดเจ็บหลังจากการหลั่งน้ำอสุจิได้

5. Round cell: คือ เซลล์ที่มีลักษณะกลม ได้แก่ เซลล์เยื่อบุผิว (Epithelial cells), เม็ดเลือดขาว (white blood cells) and เซลล์ต้นกำเนิดเซลล์อสุจิ (immature germ cells; spermatid, spermatocytes, spermatogonia)

การตรวจนับปริมาณอสุจิ การเคลื่อนไหวและรูปร่างของอสุจิ ทางห้องปฏิบัติการจะทำการวัดด้วยเครื่องมือเฉพาะที่เรียกว่า “Computer assisted sperm analysis หรือ CASA”

6. Sperm concentration (Sperm count): การนับปริมาณอสุจิด้วยเครื่อง CASA นี้ จะหยดน้ำอสุจิลงใน Chamber ดังรูป แล้วนำเข้าเครื่องCASA เพื่อทำการตรวจวัด ปริมาณอสุจิในคนปกติ จะมีค่ามากกว่าหรือเท่ากับ 15 ล้านเซลล์ต่อมิลลิลิตร

7. Motility: ในการนับปริมาณอสุจิ เครื่องCASA จะทำการนับอสุจิที่เคลื่อนไหวไปพร้อมๆ กัน โดยเครื่องสามารถแยกประเภทการเคลื่อนไหวของอสุจิได้ดังรูป

8. Morphology: การตรวจรูปร่างของอสุจิจะทำการ Smear น้ำอสุจิบนสไลด์แล้วนำไปย้อมด้วยสีที่เรียกว่า “Diff-quick stain” ซึ่งประกอบด้วย Methanol, Eosin และ Methylene Blue แล้วนำสไลด์ไปนับด้วยเครื่อง CASA

ปัญหานอนไม่หลับ

ผลที่ได้จากการตรวจวัด จะได้ค่าอสุจิที่มีรูปร่างปกติ 2 เกณฑ์คือ เกณฑ์ WHO และ Strict criteria ซึ่งมีค่าปกติดังนี้ เกณฑ์ WHO คือ มากกว่าหรือเท่ากับ 4 เปอร์เซ็นต์ และ Strict criteria คือ มากกว่าหรือเท่ากับ 14 เปอร์เซ็นต์

 

 
                                             

                                             



reference 

1. WHO laboratory manual for the examination of human semen 5th ed. Printed in Switzerland 2010.

Facebook Comments
 
 

0 Comments

You can be the first one to leave a comment.

 
 

Leave a Comment